Kontrasepsiya məsləhəti nə üçündür?
Qısa cavab
Kontrasepsiya məsləhəti qadının sağlamlığına, yaşına, gələcək hamiləlik planına və üstünlüklərinə uyğun qorunma üsulunun həkimlə birlikdə seçilməsidir. Seçim zamanı üsulun etibarlılığı, istifadə rahatlığı, mümkün yan təsirləri və geri dönməsi nəzərə alınır. Hormonal dərmanlar müayinəsiz və həkim təyinatı olmadan başlanmamalıdır: bəzi xəstəliklərdə və risk amillərində onlar əks-göstərişlidir.
Qorunma üsulları
| Üsul | Qısa izah | Nəyə diqqət edilir |
|---|---|---|
| Prezervativ | Maneə üsulu | Cinsi yolla ötürülən infeksiyalardan da qoruyur; düzgün və hər dəfə istifadə tələb edir |
| Kombinə hormonal üsullar (tablet, plastır, vaginal halqa) | Estrogen və progestagen tərkiblidir | Tromboz riski, miqren, siqaret, təzyiq və digər amillər qiymətləndirilir |
| Yalnız progestagenli üsullar (tablet, iynə, implant) | Estrogensiz hormonal üsullar | Bəziləri əmizdirmə dövründə istifadə oluna bilər; seçimi həkim edir |
| Uşaqlıqdaxili vasitə (spiral): mis və ya hormonal | Uzunmüddətli və geri dönən üsul | Hormonal vasitə bəzi qadınlarda aybaşı qanaxmasını azalda bilər; qoyulmazdan əvvəl müayinə lazımdır |
| Təcili kontrasepsiya | Qorunmasız əlaqədən sonra mümkün qədər tez | Müntəzəm qorunma üsulu deyil |
| Cərrahi sterilizasiya | Daimi üsul | Dönməz qərar sayılır, ətraflı müzakirə tələb edir |
Doğuşdan sonra kontrasepsiya
Doğuşdan sonra ovulyasiya ilk aybaşıdan əvvəl bərpa oluna bilər, buna görə aybaşının olmaması qorunma demək deyil. Qorunma üsulunu doğuşdan sonrakı kontrol müayinədə, əmizdirmə nəzərə alınmaqla həkimlə seçin.
Hormonları özbaşına qəbul etmək olmaz
Hormonal kontraseptivlərin həkimə müraciət etmədən alınıb qəbul edilməsi arzuolunmazdır. Səhv seçilmiş preparat və ya doz yan təsirlərə səbəb ola bilər, bəzi hallarda isə — məsələn, tromboz riski olan qadınlarda — təhlükəlidir.
Qısa suallar
Hormonal tabletlər sonsuzluğa səbəb olurmu?
Xeyr. Hormonal tabletlər dayandırıldıqdan sonra ovulyasiya adətən bərpa olunur; bu müddət qadından qadına fərqlənə bilər. Uzun müddət hamiləlik baş vermirsə, səbəb ayrıca araşdırılmalıdır.