Endometrioz nədir?
Qısa cavab
Endometrioz uşaqlığın daxili qatına bənzər toxumanın uşaqlıqdan kənarda — yumurtalıqlarda, çanaq qişasında və digər nahiyələrdə — böyüdüyü xroniki xəstəlikdir. Ən çox ağrılı aybaşı, xroniki çanaq ağrısı, cinsi əlaqə zamanı ağrı və hamiləliyin baş verməməsi ilə özünü göstərir. Müalicə dərman və ya cərrahi (laparoskopik) ola bilər.
Əlamətlər
- illər keçdikcə güclənən və ya gündəlik həyatı pozan ağrılı aybaşı;
- aybaşıdan asılı olmayan xroniki çanaq ağrısı;
- cinsi əlaqə zamanı dərin ağrı;
- aybaşı zamanı ağrılı defekasiya və ya sidik ifrazı;
- hamiləliyin baş verməməsi.
Bəzi qadınlarda endometrioz əlamət vermir və təsadüfən aşkarlanır.
Diaqnostika
Şikayətlər, ginekoloji müayinə və USM (endometrioid kistalar çox vaxt USM-də görünür), bəzi hallarda MRT. Diaqnozu təsdiqləmək üçün diaqnostik laparoskopiya aparıla və götürülən toxuma histoloji müayinə oluna bilər.
Müalicə
- ağrıkəsicilər və hormonal müalicə — ağrını azaltmaq və xəstəliyin fəallığını ləngitmək üçün;
- laparoskopik cərrahi müalicə — endometrioz ocaqlarının və endometrioid kistaların çıxarılması, bitişmələrin açılması;
- hamiləlik planlaşdıran qadınlarda müalicə planı yumurtalıq toxumasını qorumaq nəzərə alınaraq qurulur.
Qısa suallar
Ağrılı aybaşı normaldırmı?
Aybaşı zamanı yüngül və orta ağrı bir çox qadında olur. Lakin gündəlik həyatı pozan, ağrıkəsicilərə cavab verməyən və ya illər keçdikcə güclənən ağrı normal sayılmamalıdır — bu, endometrioz və ya digər xəstəliklərin əlaməti ola bilər və müayinə tələb edir.
Endometrioz tam sağalırmı?
Endometrioz xroniki xəstəlikdir: müalicə şikayətləri azaltmağa, hamiləlik şansını qorumağa və xəstəliyin irəliləməsini ləngitməyə yönəlir. Cərrahi müalicədən sonra da təkrarlanma mümkündür, buna görə uzunmüddətli nəzarət və bəzən hormonal müalicə tövsiyə olunur.